- Author: impakt maandag, 8 oktober 2012
Ravi Naidoo, geïnterviewd door festivalcurator Cher Potter
Ravi Naidoo is de oprichter van de international Design Indaba, een Afrikaans ontwerpinstituut en de grootste conferentie en expositie over design in Afrika. We praten met Ravi over een mondiale zuid-zuid as voor design, de romantiek van nieuwe democratieën, de vorming van een nieuwe designtaal voor het mondiale Zuiden en over het ontstaan van het Afrikaans futurisme.
Ambitie kan Ravi Naidoo niet ontzegd worden. Naast het ontwerpinstituut, is hij ook de man achter de missie om de eerste Afrikaan de ruimte in te sturen en achter de binnenkort te realiseren Technologieregio van Kaapstad. Hij is bezig om het culturele landschap van een heel land opnieuw vorm te geven.
U benadrukt de rol van de zogenaamde BaSIC-landen – Brazilië, Zuid-Afrika, India en China – als opkomende producenten van creatieve content van wereldklasse, dat ze meer zijn dan alleen consumenten van Hollywoodfilms en westerse mode. Denkt u dat deze landen toonaangevende nieuwe designtalen zullen ontwikkelen?
“Toen wij keken naar wat wij de BaSIC-landen noemen, deden we dat vooral vanuit het perspectief dat ze allemaal dezelfde sociaal-economische context of economische realiteit hebben. Wij bedachten toen dat we wellicht meer met elkaar zouden moeten delen, omdat de taal van design zich maar al te vaak afspeelt op de as Londen-Parijs-New York-Tokyo. We hadden het over een verschuiving van die as, of de vorming van de zuidelijke parallelle as São Paulo-Kaapstad-Mumbai-Shanghai. Hierdoor zouden we een designtaal kunnen uitvinden die beter past bij opkomende economieën dan de taal die we bijvoorbeeld op de deisgnweek in Milaan zien. Het gaat echter niet zozeer om de taal als wel om de manier waarop we objecten binnen onze context handen en voeten kunnen geven. We moeten ontwerpen voor een andere sociaal-economische realiteit, waar design meer is dan alleen consumptie – waar het deel moet uitmaken van het instrumentarium voor ontwikkeling in de praktijk. Ik heb de indruk dat een dergelijk designactivisme vaker voorkomt in zich ontwikkelende landen dan in Europa. Om President Obama te citeren, design gaat hier om ‘de sterke urgentie van het nu’.”
Dit herinnert me aan iets wat de organisatoren van de binnenkort te houden Istanbul Design Biennale zeiden over hoe design voor opkomende economieën een nieuw soort urgentie heeft, omdat het een op oplossingen gebaseerde praktijk is en men daar op zoek is naar oplossingen.
“Precies. De Design Indaba zelf, een conferentie voor ontwerpers uit de hele wereld, is dan ook een driedaagse denktank, waarvan de daaruit vloeiende voorstellen gedurende de rest van het jaar worden omgezet in daadwerkelijke projecten. Het is veel interessanter om onze schijnbaar hardnekkige problemen aan creatieve mensen voor te leggen dan aan politici en om te zien hoe hyperlokale oplossingen ontwikkeld worden. De ontwerper loopt niet langer te leuren met prachtige confectie, maar wordt in plaats daarvan iemand die verandering in gang zet. Ik wil een creatief leger op de been brengen dat ons kan helpen de oplossingen te vinden die we zoeken.”
U heeft het ook over de ‘verruiming’ van het beeld van Afrika…
“Sinds 1994 gaat het bij al onze projecten om de heruitvinding van Afrika, om de verruiming van het beeld van Afrika. Wij zijn optimisten, we maken geen excuses voor de omstandigheden waarin we leven of voor Zuid-Afrika. Als Interactive Africa, het mediabedrijf dat we hebben opgericht, stonden we in 2002 aan het hoofd van de missie om de eerste Afrikaan de ruimte in te sturen – dat is verruiming. We hebben meegewerkt aan het WK voetbal – dat is verruiming. In het kader van een IT-initiatief ontwikkelen we in de zakenwijk van Kaapstad een Afrikaanse Silicon Valley. Wij maken geen deel uit van de kliek die zich afzijdig houdt en zich boven een kop cappuccino zit te beklagen. We hebben een ongelooflijke kans hier en de middelen en ideeën om het verschil te maken. We zijn een jonge democratie en in onze benadering van de wereld zijn we nog ongeneeslijke romantici.”
U noemde al uw bijdrage aan de missie om de eerste Afrikaan de ruimte in te sturen; de kans op een ontwerp-as voor het mondiale Zuiden en het optimisme van Zuid-Afrika over de technologische toekomst van het land – er is een tastbaar gevoel van hoop, wellicht de geboorte van een Afrikaans futurisme…
“Het concept van futurisme is hier sinds de jaren ‘90 in vruchtbare aarde gevallen. Het succes van Zuid-Afrika is grotendeels te danken aan het feit dat onze democratie zich al vroeg heeft opengesteld voor wetenschappelijke, gezamenlijke toekomstanalyses. Dat Zuid-Afrika zich heeft weten te ontworstelen aan wat iedereen beschouwde als een volslagen hopeloze situatie is voor een groot deel te danken aan een gevoel van futurisme en de analyse van scenario’s. Begin jaren ‘90 kwamen ANC, vakbondsleiders, zakenlieden en futuristen samen in een kamer om diverse scenario’s te bekijken van hoe Zuid-Afrika er uit zou zienf naargelang zich bepaalde ontwikkelingen zouden voordoen. Dit waren de zogenaamde Mont Fleur-scenario’s. Daar zat dus een groep leiders en futuristen die in feite over een revolutie onderhandelden. En nu krijgt Zuid-Afrika binnenkort een Square Kilometre Array (SKA)-radiotelescoop, de grootste telescoop op het zuidelijk halfrond. Deze wordt geplaatst in de Karoo, een woestijn in het midden van Zuid-Afrika. Die zal ons onlosmakelijk verbinden met die grootse, schitterende vraagstukken over onze toekomst”.
Ravi Naidoo is oprichter en directeur van Interactive Africa, een media- en marketingbedrijf uit Kaapstad, Zuid-Afrika. Een van de meest recente projecten waar Interactive Africa aan meewerkte is de ‘First African in Space Mission’, een project met als doel het tot stand brengen van een Afrikaanse ruimtemissie.
