Festival Exhibition: To The Reader 30 oktober - 3 november 2013

Capital Reading Group - Andrew Cooper, Enda Deburka, Dean Kenning, John Russell
Tijd
13:00 - 18:00

Opening: Friday 18 October 2013,  17:00h at BAK, Lange Nieuwstraat 4 (Utrecht)

Walk: zaterdag 19 oktober, 14:00u

Talk: zaterdag 2 november, 15:00u

Locatie: BAK Basis voor Actuele Kunst

Reguliere openingstijden ‘To The Reader’: 19 okt t/m 3 nov van 13.00 tot 18.00 (gesloten op maandag).

TO THE READER

‘Lezer, jij huichelaar, mijn broer, jij, kijk me aan!’

- Aan de lezer, Charles Baudelaire

‘Kapitaal is geen waar op zich, maar de maatschappelijke verhouding tussen personen die door waren wordt bemiddeld’

- Het Kapitaal, Vol. 1, Karl Marx

De expositie Aan de lezer vloeit voort uit de idee dat kapitalisme in de eerste plaats een sociaal verband is dat onze handelswijze bepaalt, en is gegrondvest in ons huidige tijdvak. Nog nooit was de fundering voor het kapitalisme als organisatiemodel zo wankel als nu, maar tegenstrijdig genoeg, wordt er zelden geloofwaardige oppositie tegen gevoerd. Toegegeven, er werden al enkele bescheiden morele verzoeken gedaan om zich toch wat fatsoenlijker te gedragen, en enkele vage suggesties voor een eventuele terugkeer naar het Fordisme en Keynesianisme.

In de kunstwereld wordt dit weergegeven in een verafgoding van exodus en afzondering en, recenter, van een ommezwaai naar de antipolitiek van dingen. De kunstenaars in deze expositie opteren daarentegen, om het in de woorden van theoreticus Donna Haraway te zeggen, ‘to stay with the trouble’. In plaats van een poging te doen om kapitaal te objectiveren en zo kritiek te uiten vanaf een veilige, morele afstand, brengen de werken liever een inleving en een voorstelling van de zogenaamde non-ideologische stroming. Daardoor ontsluieren ze dat wat verborgen is, en compliceren ze dat wat ons als ongekunsteld werd voorgesteld.

Er lopen drie nauw samenhangende thema’s als een rode draad door de expositie. Als eerste is er arbeid als vorm waarin kapitalisme het sterkst tot uiting komt in ons dagelijkse leven, en waarvoor we gedwongen worden onze tijd te verkopen om onze materiële status te vermenigvuldigen. Lang nadat de belofte van emancipatie door automatisering begon te vervagen, bevinden we ons nu in een situatie waarin we op geheel nieuwe en steeds indringendere manieren werken, nu verschillende communicatietechnologieën onze huiselijke situatie en persoonlijke leven zijn binnengedrongen. Dit gaat gepaard met de opvatting, ontstaan in de jaren 1980, dat de private sector efficiënter handelt dat de overheid, en dat alle openbare diensten overgedragen zouden moeten worden aan particuliere bedrijven, die uit winstbejag bezuinigen op lonen en arbeidscondities.

Een tweede thema is het imagomanagement van kapitaal, wat onlangs werd beschreven door John Russell, een kunstenaar die hier ook exposeert. ‘Kapitalisme is geen ontwikkelende beweging, algoritmische routine of ontastbare circulatie, maar wel afbraak, stagflatie, crisis, ouderwetse accumulatie, geweld, en de illusie van groei. Het kan nooit met succes zijn zelfbeeld evenaren maar valt telkens terug op brute kracht (zonder banden, ondubbelzinnig, hardleers). Het is een systeem waarin zijn voornaamste product het imago van zijn productiviteit is.(1)

Het derde thema en misschien wel het voornaamste, is de continue druk om zich te bewijzen en een individuele onafhankelijkheid te handhaven, wat ons door het kapitalisme opgedrongen wordt door het consequente ontkennen van onderlinge sociale verbondenheid.

De expositie wordt een compacte, uitgelezen verzameling van oudere, nieuwe en verlengde werken die ons doen stilstaan bij een aantal tegenstrijdigheden waarin we verwikkeld zijn geraakt. Ook al heeft een deel van de gepresenteerde informatie en ideeën een onvermijdelijke graad van complexiteit, toch wordt de expositie ook met enige humor en luchtigheid benaderd.

Events binnen de tentoonstelling:

Zaterdag 19 oktober at 14:00h (verzamelen bij BAK) | A tour and talk by the Capital Drawing Group

A tour of the areas around Utrecht displaying posters by the Capital Drawing Group. Together we will discuss the content of the images and make connections to political, economic and social circumstances in Utrecht. More info through ilga[at]impakt.nl

On Saturday 2 November at 15:00h at BAK | A talk and tour within the exhibition by Benjamin Fallon

On the curatorial research leading up to To The Reader. With participating artists.

Deelnemende kunstenaars

DANIEL ANDUJAR – ‘Postcapital Archive’

Het Postcapital Archive maakt een onconventionele interpretatie van de val van de Berlijnse Muur in 1989 en de ontwikkelingen daaromtrent als aanleiding voor een postkapitalistische samenleving, die abrupt aan haar einde kwam met de gebeurtenissen op 9/11. Het archief is een procesmatig en open project waarmee een poging gedaan wordt om de complexe en uiteenlopende realiteiten van de eenentwintigste eeuw op grond van hun representatievorm te plaatsen. Het bevat meer dan 250.000 documenten (teksten, audio-bestanden, video’s, enz.), door de kunstenaar verzameld op het internet gedurende de laatste tien jaar.

BUREAU D’ETUDES – ‘Complex of the Self (draft)’

Bureau D’études vervaardigde complexe schematische plannen die de ingewikkelde netwerken uitstippelen waartoe we klaarblijkelijk, tegen wil en dank, medeschuldig aan zijn in dit laat-kapitalistische tijdperk. Complex of the Self introduceert een plattegrond van de manier waarop een persoon wordt samengesteld. Niet enkel met behulp van politieke en bureaucratische structuren, maar ook door filosofische en psychologische funderingen erbij te betrekken om zo tot een compacte kaart van onderlinge afhankelijkheid te komen.

LIAM GILLICK – ‘Everything Good Goes’

In Everything Good Goes zie je de kunstenaar aan het werk in een eersteklas studio. De camera verkent de studio met verschillende close-ups van de verchroomde en witte inrichting, terwijl de kunstenaar een architecturaal model van een filmset uitwerkt op zijn Apple Cinema Display. Ondertussen speelt de voice-over de instructies af die de kunstenaar naar de filmmakers stuurde over wat er belicht zou moeten worden in de film, waaronder collectieve werkvormen en de ongerustheid over de teloorgang van de activistische vitaliteit uit 1968.

GOLDIN + SENNEBY – ‘The Discreet Charm’

Met Pamela Carter (schrijver), Ismail Ertürk (cultureel econoom), Anna Heymowska (decorontwerper), Hamadi Khemiri (acteur)

The Discreet Charm is een modeldoos-presentatie vergelijkbaar met die waarmee ideeën voorgesteld worden in de theaterwereld. De presentatie wordt gebracht door Ismael Ertürk, professor in het bankwezen aan de Manchester Business School. Hij zinspeelt op de verbanden tussen de film Le Charme Discret de la Bourgeoisie (1972) door Luis Buñuel, en de wereld van metafinanciën, waar de bewegingen van handelaren vergelijkbaar zijn met die van een modernistisch kunstenaar die volledig volgens zelfreferentiële principes handelt.

HIWA K – ‘One Room Apartment’

Toen Hiwa K probeerde te begrijpen wat hem overkomen was tijdens de Tweede Golfoorlog, begon hij zich te verdiepen in de handelswijzen binnen het neoliberalisme. In To The Reader illustreert hij met één enkele foto van een barak in Koerdistan de ruimtelijke vorm van kapitaal in een steeds verder individualiserende maatschappij. Gemeenschappelijke levensvormen verdwijnen door de promotie van het ideaalbeeld van individuele eigendomsrechten en concurrerende maatschappelijke verhoudingen.

MIERLE LADERMAN UKELES – ‘Maintenance Work Manifesto’

“Maintenance is a drag; it takes all the fucking time (lit.) The mind boggles and chafes at the boredom. The culture confers lousy status on maintenance jobs = minimum wages, housewives = no pay.”

- Mierle Laderman Ukeles

In 1969 werkte kunstenares Mierle Laderman Ukeles het ‘Maintenance Art Manifesto’ uit, dat verband houdt met enkele andere belangrijke bewegingen binnen het feminisme van die tijd. Het benoemt de rol van reproductieve arbeid, miskend en toch cruciaal voor het functioneren van een kapitalistisch systeem. Haar repliek: maak van het werk als moeder en huisvrouw het werk in de kunstgalerij. Het werk spoort aan tot bewustwording, en werd later gevolgd door de bekendere campagne ‘Wages for Housework’, een initiatief van Silvia Federici. Hoewel dit het oudste werk is in de expositie, behoudt het zijn bedroevende relevantie tot op vandaag.

LEARNING SITE – ‘Everyday, Everywhere’

‘Everyday, Everywhere’ is een project door Learning Site (Rikke Luther en Cecilia Wendt) dat deel uitmaakte van het Reykjavik Arts Festival in 2012. Luther en Wendt bestuderen de manier waarop locaties die door de financiële crisis leeg zijn komen te staan, als bank kunnen dienen voor waarden die niets met geld te maken hebben. In deze expositie bestaat het project uit een reeks tekstbeelden waarin dezelfde thema’s verder uitgediept worden, en een boek over een eenakter door Jaime Stapleton.

HUW LEMMEY / BEN VICKERS – ‘NO CENTRALITY’

Huw Lemmey en Ben Vickers creëren een gratis publicatie waarin ons huidige onvermogen tot het herkennen van centrale punten wordt verkend. In netwerkjargon: het relatieve belang van welk knooppunt dan ook in een netwerk. De publicatie identificeert en documenteert kunstwerken die de heersende sfeer van non-debat, machtsstrijd en algemene stuurloosheid vastleggen. Nu en dan opgewekt, pikant, openhartig, en ook wel eens wreed.

THE BUREAU OF MELODRAMATIC RESEARCH – ‘Lovegold’

Love is the new gold. Love standard instead of gold standard. The alchemical imperative of capitalism.

Lovegold is een performance-lezing waarin een gecompliceerd verhaal over goud, alchemie en liefde binnen het laat-kapitalisme uiteengezet wordt. Het Bureau of Melodramatic Research (Irina Gheorghe en Alina Popa) presenteert hun onderzoek naar de vertaling van materiaal in dialoog door middel van abstractie.

ANDREW COOPER, ENDA DEBURKA, DEAN KENNING, JOHN RUSSEL – ‘Capital Drawing Group’

In de overblijfselen van de welvaartsstaat komt een groep kunstenaars bij elkaar in de vergaderruimte van de Royal Festival Hall in Londen. Gezamenlijk lezen ze ‘Het Kapitaal’ van Karl Marx en proberen ze zijn economische verhandelingen te begrijpen. De aanhoudende, mondiale financiële crisis heeft tot een hernieuwde belangstelling in dit werk geleid, nu velen het spaak lopende systeem, waarvoor geen alternatief lijkt te bestaan, proberen te doorgronden.

PAUL SULLIVAN – ‘Noodle Bar’

StaticGallery voerde in2008/2009 een project uit dat gebaseerd is op ‘Een bar in de Folies-Bergère’ van de 19e eeuwse schilder Manet, waarin het kunstwerk als spiegel diende voor de samenleving. Buiten de galerie in Liverpool werd een noodle bar opgezet, die na een selectieprocedure werd bemand door een Koreaanse familie. Het project, waarvan hier documentatie wordt getoond,onderzocht niet alleen de technische, juridische en bureaucratische kaders van verkeer binnen een geglobaliseerde samenleving, maar ook de emoties en verlangens achter migratie.

MARIKA TROILI – ‘ “Unfortunately, it also means we will have to…” ‘

Marika Troili heeft tijdens de laatste jaren werken gemaakt die rechtstreeks voortvloeiden uit haar bijbaan bij de geprivatiseerde Zweedse post. Ze behandelt daarbij de flexibilisering en optimalisering van ruimte, tijd en individualiteit die nodig zijn voor een gemeenschappelijke ‘nieuwe’ economie, zowel als de moderne bezuinigingsprogramma’s die het ideaal van privatisering nog dieper verankeren. In het kader van Capitalism Catch-22 vergelijkt Marika haar onderzoek over de ontwikkelingen in de Zweedse arbeidsomstandigheden met de lokale ontwikkelingen op dit gebied in Utrecht.

(1)Abysmal Plan: Waiting Until We Die and Radically Accelerated Repetitionism, John Russell, e-flux, http://www.e-flux.com/journal/abysmal-plan-waiting-until-we-die-and-radically-accelerated-repetitionism/ (bezocht 01.09.2013).

Koop je kaartjes aan de deur bij BAK!

Onderdelen in dit programma

7 Trackbacks

  1. [...] Bar is a part of the festival exhibition To The Reader curated by Benjamin [...]

  2. [...] a part of the exhibition To The Reader curated by Benjamin [...]

  3. [...] Reading Group’ is a part of the exhibition To The Reader curated by Benjamin [...]

  4. [...] the 2013 exhibition within the theme Capitalism Catch-22. In this capacity developed the exhibition To The Reader, looking at our entangled position within capital. The Impakt Festival 2013: Capitalism Catch-22 [...]

  5. [...] 2013 exhibition opening, the Bureau of Melodramatic Research will prepare their contribution to To the Reader within an artist residency at [...]

  6. [...] more pleasantly, and vague ideas that a return to Fordism and Keynesianism might be a good idea. Read More [...]